تاریخ امروزاردیبهشت 24, 1400
حمام کردن نوزاد

چگونه نوزاد خود را حمام کنیم؟

استحمام نوزاد در حفظ سلامتی و رشد کودک تاثیر به سزایی دارد. کودک پس از هر بار استحمام نشاط و آرامش خود را به دست آورده، به خوبی شیر می‌خورد و به راحتی به خواب می‌رود. همچنین در هنگام استحمام، مادر و یا مراقب کودک امکان آن را خواهند یافت که بدن کودک را مورد مشاهده قرار داده، از وجود هر گونه التهاب، ورم و یا حالت غیر عادی آگاه شوند و در بهبود آن بکوشند. در ماه‌های اول تولد بهترین و مناسب ترین موقع برای حمام دادن طفل، قبل از شیر خوردن وپیش از خواب می‌باشد. توصیه شده است در سال اول تولد هفته‌ای سه بار کودک را استحمام نمایید. حمام کردن نوزاد یکی از موارد مراقبت های نوزاد است که والدین باید با شیوه صحیح آن آشنایی کامل داشته باشند.

رعایت نکات لازم قبل از استحمام

  • باید کلیه لوازم مورد نیاز را قبلا آماده کرده، در دسترس قرار دهید تا ضمن کار مجبور نشوید نوزاد را به حال خود رها نموده، به دنبال وسایل استحمام بگردید. این عمل ضمن اینکه اورا در معرض سرماخوردگی قرار می‌دهد، باعث بی علاقگی نوزاد به استحمام می‌شود.
  • بهتر است در روزهای اول تولد برای اطمینان از سازگاری دمای بدن نوزاد با محیط خارج رحمی پیش از استحمام درجه حرارت نوزاد را از راه زیربغل کنترل کنید.
  • در صورت امکان، در دفعات، نوزاد را با حضور شخص ثالثی حمام کنید تا در صورت نیاز به شما کمک کند.
  • هرگز آب گرم را قبل از آب سرد، داخل وان یا لگن نریزید زیرا اگر فراموش کرده باشید که آب سرد به آن اضافه کنید، موجب سوختگی پوست نوزاد خواهد شد.
  • سعی کنید از دو میز برای حمام کردن نوزاد استفاده کنید. وسایل شستشو، مانند لگن یا وان، پارچ آب، صابون، لیف و امثال آن را روی یکی از میزها، حوله، لباس‌های مورد نیاز، وسایل پیچیدن کهنه و غیره را روی میز دیگر قرار دهید. اگر میزی در اختیار ندارید، می‌تواندی از تختخواب نوزاد برای گذاشتن حوله و لباس‌ها استفاده کنید و شستشو را کنار تخت انجام دهید.
  • محلی که در آنجا نوزاد را حمام می‌کنید باید به اندازه کافی گرم باشد ( 22 تا 25 درجه سانتی گرد) و استحمام را بیش از 10 دقیقه طول ندهید.
  • لازم است در زمستان، حوله‌ها را قبلا روی شوفاژ یا بخاری گرم کنید.
  • روی میزی که کودک را پس از شستشو در آنجا قرار می‌دهید، تشک یا پتویی بیندازید و روی آن مشمعی بکشید، سپس حوله را روی مشمع پهن کنید.
  • درجه حرارت آبی که برای شستشوی نوزاد به کار می‌رود باید، در حدود درجه حرارت بدن (38 درجه سانتی گراد) باشد. ولی باید بآآب داخل لگن و پارچ را یکی دو درجه گرم‌تر تهیه کنید زیرا تا زمانی که لباس‌های نوزاد را از تنش درمی‌آورید آب کمی سرد می‌شود.
  • وقتی نوزاد را روی میز یا داخل لگن و وان قرار می‌دهید،هرگز او را رها نکنید، بلکه باید همیشه یک دستتان به عنوان حائل روی بدن او قرار گیرد زیرا ممکن است در نتیجه یک لحظه غفلت شما به زمین بیفتد.
  • نوزاد را همیشه قبل از شیردهی، حمام کنید. اما فاصله حمام دادن با تغذیه قبلی نباید به اندازه‌ای باشد که در هنگام استحمام، کودک احساس گرسنگی نماید.

وسایل مورد نیاز استحمام نوزاد:

وسایلی که معمولا در حمام کردن نوزاد مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارت است از:

  • لگن یا وان مخصوص کودک یا یک تشت پلاستیکی بزرگ 2- پارچ پلاستیکی نسبتا بزرگ 3- لیف نرم 4- شامپو یا صابون ملایم (مخصوص کودک) 5- پنبه هیدروفیل 6- پیش‌بند برای جلوگیری از خیس شدن لباس مادر 7- پوشک یا کهنه 8- لباس‌های تمیز و اتو شده مناسب با فصل 9- حوله کوچک برای خشک کردن سر و صورت 10- حوله بزرگ برای خشک کردن بدن نوزاد 11- مشمع به ابعاد میز مخصوص پوشاندن لباس کودک 12- یک پتو یا یک تشک کوچک 13- محلول‌های حفاظت کننده پوست کودک

روش حمام دادن نوزاد:

  • برای تامین آب مورد نیاز، اول آب سرد را در وان یا لگن بریزید و سپس آب گرم را به آن اضافه کنید تا درجه حرارت مناسب تامین گردد. برای کنترل درجه حرارت، می‌توانید از آرنج خود که نقطه حساس بدن است استفاده کنید. لباس‌های نوزاد را به جز پوشک دربیاورید.
  • در هنگام شستشوی سر و صورت برای کنترل نوزاد از روش مامی استفاده کنید. بعد از اتمام این مرحله او را از ناحیه شانه، از زیربغل طرف چپ طوری نگهدارید که صورت او رو به بالا باشد و گردنش روی مچ و کف دست شما قرار گیرد. سپس با انگشتان شصت و سبابه دست چپ خود، مجرای گوش نوزاد را بپوشانید.

با کف دست راست خود سر نوزاد را با آب خیس نمایید و با شامپو شستشو دهید. باید دقت شود که آب به صورت نوزاد ریخته نشود ولی پشت گوش، پشت گردن و زیر گردن وی تمیز شود، سپس سر را آب کشی نموده و آن را با حوله خشک کنید. _کسانی که چپ دست هستند باید نوزاد را در زیر بغل سمت راست خود قرار داده، با دست چپ اقدام به به شستشوی سر او نمایند) در مرحله بعد صورت نوزاد را با آب تمیز کنید.

  • پس از شستن سر و صورت، پارچه خیس شده دور بدن و سر نوزاد را بردارید و یک دستتان را زیر گردن و زیر بغل و دست دیگر را زیر زانو های نوزاد بگذارید و او را بلند کنید و به آرامی در آب فرو ببرید. فرو بردن ناگهانی بچه در آب باعث ترس او خواهد شد. لذا طفل را طوری در وان قرار دهید که سر و گوش‌هایش از آب خارج باشد.
  • با دست چپ گردن نوزاد را محکم نگه دارید و با آب وصابون، ناحیه تناسلی و پاهای نوزاد را بشویید. در انجام این کار از هرگونه خشونت و بد رفتاری با نوزاد بپرهیزید و هنگام شستشو به نظافت کشاله ران، ناحیه تناسلی، مقعد و پشت زانوها توجه بیشتری کنید.
  • کودک را با رعایت نکات ایمنی، از داخل وان خارج کرده و پس از آب کشی با حوله‌ای که روی میز پهن شده، تمام سحط بدن نوزاد، به خصوص چین‌های آن را کاملا خشک کنید. هرگز حوله را روی بدن او نکشید بلکه آن را دور او بپیچید و به طور ملایم روی بدن کودک فشار دهید.
  • پوشک یا کهنه کودک را بپوشانید
  • برای پوشاندن لباس‌ها از زیرپوش شروع کنید. ابتدا سر نوزاد را در داخل زیرپوش قرار دهید و سپس دست خود را در داخل آستین کرده دست نوزاد را گرفته از آستین بیرون بیاورید. در مورد آستین دوم مانند آستین اول عمل کنید. بعد از آن سایر لباس‌های کودک را بپوشانید.
  • پس از پوشانیدن کامل لباس، به نوزاد شیر بدهید.

استحمام شیرخواران

مراحل استحمام شیرخواران مشابه نوزادان است. در این دوران کودک با محیط حمام عادت کرده و اگر از روش‌های صحیح استحمام استفاده گردد، موجب شادی و لذت او خواهد شد. برای این منظور ابتدا بدن او را شسته، سپس سر و موها را به وسیله شامپو مخصوص کودک که کف زیادی ندارد، بشویید و آبکشی کنید و آنگاه با حوله کوچک نرمی خشک نمایید. در این سن می‌توان از وان مخصوص کودک استفاده کرد و وسایل بازی و مورد علاقه کودک که موجب خوشحالی او می‌شود را در وان قرار داد. مواد شوینده بدن، سر و صورت باید مخصوص کودکان و بدون عطر  و فاقد مواد حساسیت‌زا باشد.

نکته مهم: لازم به ذکر است که مطالبی که در این مقاله عنوان شد، به هیچ وجه جایگزین مراجعه به پزشک و متخصص این حوزه نخواهد شد.

منبع: سارا فرجاد، 1392، فنون مراقبت و نگهداری کودک

اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *